DDAMA organiseerde op 17 mei jl. een ‘flitsmeeting’ over het Cultuurplan Almere 2019 – 2024. Voor het organiseren van deze meeting waren een aantal redenen:

  • In 2017 was in het WTC een dergelijke bijeenkomst, georganiseerd door een extern bureau LaGroup. Er zouden miljoenen vrij komen voor kunst en cultuur in Almere. De opkomst was redelijk en de genodigden deden hun best om met positieve ideeën te komen. In Almere 2.0 zou hun verslag: ’Van cultuurvisie tot werkelijkheid’: Culturele visie en ambitie van Almere voor de komende 20 – 25 jaar worden vastgesteld in diverse nota’s. Waar zijn die resultaten gebleven??
  • In 2012, RRAAM. Daarin werkten het Rijk, de provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland en de Gemeenten Almere en Amsterdam samen aan een visie op cultuur. Ook hiervoor zou gesproken zijn met experts binnen en buiten Almere. Deze visie op cultuur, vastgelegd voor Almere tot in 2030!!: naar een ‘eigenzinnig, continu laboratorium’: In 2030 is de culturele infrastructuur van Almere vergelijkbaar met die van andere grote steden…. Dat is nog eens een ambitie.. Die zien we in het Cultuurplan 2019-2024 niet terug.
  • In 2017 was er nog zo’n expert bijeenkomst in het KAF met Paula van Zijl en toen nog wethouder Frits Huis. Alle experts kwamen weer opdraven.
  • Tussentijds was er dit jaar was er zo’n bijeenkomst in het stadhuis: Alleen voor de experts van de gesubsidieerde instellingen.
  • Voor de Cultuurtafels vanaf november2018 in  Almere Haven, Poort, Buiten/Hout, Stad Oost/ Stad West en Centrum werden de experts weer uitgenodigd. Dit ter voorbereiding van het Cultuurplan Almere 2019 – 2024. Een en ander werd afgerond met het algemene Cultuurdebat januari 2019 in het KAF met de thematische lijnen: Cultuur dichtbij; Cultuur in beweging en Cultuur aan top. Hoe democratisch: iedereen wordt gehoord was het voornaamste credo. Wie bij deze bijeenkomsten aanwezig was vindt weinig terug van hetgeen er gezegd is. Kritische geluiden bij deze bijeenkomsten laten horen is lastig: Almere is qua cultuur toch een soort dorp: iedereen kent elkaar. Maar kritiek hoort bij goed kunst. Kunst moet staan voor echte verandering/verbetering.
  • Zowel de geldverslindende en weinig opleverende voorgeschiedenis van dit alles, de goed bedoelde uitvoering, als het uiteindelijke plan veroorzaakte cynisme en veel kromme tenen. En niet alleen bij ons.
  • Bij de behandeling van dit plan in de Gemeenteraad belooft dit optimaal democratische  Cultuurplan Almere met wat opmerkingen een hamerstuk te worden. En dan zitten we er 5 jaar aan vast. Dat gaat de culturele achterstand van Almere niet helpen, was de gedachte en die gedachte wilden we peilen. Dit zonder iets af te willen doen aan alle goede bedoelingen en oprechte inspanningen voor het Cultuurplan Almere 2019 – 2024

Hierbij gaan de door ons verzamelde reacties

… Want de piketpaaltjes zijn geslagen, de stippen op de horizon getekend, het plan wat er ligt is vastgesteld. Ik denk dat ieders inzet in de sector gericht moet zijn om de beperkte ruimte, die er is zo optimaal mogelijk te benutten…


….Het Cultuurplan heeft op veel terreinen raakvlakken met onze huidige provinciale beleidsnota. Het Flevoprofiel heeft geen formele status, maar is geschreven op uitnodiging van de minister van OCW in het kader van het betrekken van de culturele, stedelijke regio’s. De daarin geformuleerde ambities zullen naar alle waarschijnlijkheid (gedeeltelijk) terugkomen in het nieuwe cultuurbeleid 2021-2024 van de provincie. Waar mogelijk en zinvol werken provincie en gemeente(n) samen…


…cultuur in Almere is op het niveau van Hoogezand – Sappermeer…

…in toenemende mate maak ik mij de laatste tijd ernstig zorgen om óók nu weer de commotie, die dezer dagen speelt rond de situatie voor een mogelijk vroegtijdig vertrek van het in Almere en ver daarbuiten zo gerespecteerde theatergezelschap Vis à Vis. Met mij delen veel …téveel burgers  in onze stad die zorg. Die zorg is helaas een cummulatie van meer negatieve kwesties m.b.t. het kunst en cultuurbeleid in onze gemeente die aktueel zijn en waaraan ook of juist onze partij, de VVD, debet is. Voorzitter, meer naar de burgers luisteren en niet wegkijken is mijn credo en advies !

Een niet onbelangrijk deel van de Almeerse gemeenschap is teleurgesteld over de wijze waarop niet zorgvuldig omgegaan wordt met verworvenheden die in de loop der decennia moeizaam tot stand zijn gebracht en nu gaandeweg stelselmatig maar zeker zijn afgebroken of erger alsnog verloren dreigen te gaan:  de Kunstpaviljoens gingen aan deze teloorgang vooraf.

Evenzeer schijnt dat met het begrip schouwburg of het stadstheater het geval te zijn … een vies woord (naar het tot dusver laat aanzien in Almere)  dus liever voor non-valeure begrippen als KAF en het Koren laten we gaan ! Een doorgaans zakelijk ingestelde partij als de VVD zou moeten kiezen voor meer pragmatische en renderende oplossingen en niet voor zaken als kapitaalvernietiging van gemeenschapsgeld en een slechte verlies- en winstrekening, met een voorziening die ons meer dan 85 miljoen euro heeft gekost en op deze manier nog meer gaat kosten als gevolg van minder florerende exploitatielasten ! we staan zowel regionaal als landelijk in cultureel opzicht te boek als “Gekke Henkie” … Instellingen als de Bank van Nederlandse Gemeenten, Het Prins Bernhard Cultuur Fonds en sponsors van grote bedrijven in Almere en daarbuiten geven de stad nu al een dikke min en bestempelen het bestuur hier ter stede als: “onbehoorlijk, onbetrouwbaar, diffuus en instabiel”


…Wat denk ik vooral van belang is, dat er meer echte kwaliteitskunst naar Almere 3.

 komt. Ook internationaal succesvolle kunstenaars. Meer ruimte voor kwalitatieve galeries ook. En serieuze ondersteuning / facilitering van initiatieven / ondernemers op dat vlak.  

Jouw museum is natuurlijk ook een prachtig initiatief, want wat is nou een stad zonder musea?

Op mijn vakgebied van fine art fotografie heeft Amsterdam de laatste jaren veel laten liggen, waardoor op dit moment de aandacht echt naar Rotterdam uit gaat. Rotterdam is nu dé stad (ook internationaal!) voor vernieuwende fotografie. Waardoor hier in de regio Groot Amsterdam te weinig gebeurt. Almere zou prima in dat gat kunnen springen door structurele aandacht voor deze kunstvorm. En waarom geen gevestigde galeries hier heen trachten te halen? Ik weet dat Feiko Koster op zoek is naar een nieuwe locatie in A’dam Noord. Gemeente Almere zou zo’n partij eigenlijk een aantrekkelijk aanbod moeten doen. 

In dat kader moet Almere zich ook op de periferie richten, zeker aan de serieuze kopers/verzamelaarskant. Die zitten er misschien in Almere nog niet veel. Tenminste, ik ken er nog niet veel. Ook daar moet iets aan gebeuren. 

Te meer daar fine art fotografie ontzettend leeft op het moment en goed verkoopt. Uitgerekend dit jaar viel het me zowel op de Pan als op de Kunstrai op dat er veel nieuwe, originele fine art fotografie te zien was.

En verder is het Fotofestival Almere natuurlijk voor mij een speerpunt. (Hierbij de Facebook-link: https://www.facebook.com/almerefoto). We zijn bezig daarvoor in augustus een expositie te organiseren, bij wijze van introductie…


….Ik heb het cultuurplan gelezen. Een paar dingen vallen me op.

  1. Er worden heel veel zaken benoemd, alsof er niets vergeten mocht worden, maar er wordt weinig concreet gemaakt. Daarom zou ik het ook niet een cultuurplan willen noemen. Blijkbaar is het doel om de identiteit van de stad te verrijken, de mensen te verbinden en de economie te versterken door middel van cultuur. Het is niet een scherp afgebakend vijfjaren plan, maar meer een intentieverklaring zonder duidelijk omschreven eindresultaat.
  2. Het woord digitaal komt niet voor, terwijl wordt benadrukt dat pionieren in het DNA van Almere zit, maar dat geldt blijkbaar uitsluitend voor bouwexperimenten, en crossovers van jongeren, niet nader gespecificeerd. We mogen aannemen dat jongeren  veel meer digitaal bezig zijn dan voorzien in het huidige cultuuraanbod.  Blijkbaar weet men bij de cultuurtafelgesprekken niet wat men met de digitale cultuur aan moet. Waren daar wel born digital mensen aangeschoven?  Er wordt gesteld dat een nieuwe generatie geboren en getogen Almeerders staat te popelen om de identiteit van onze stad mede vorm te geven.
  3. De nadruk ligt op educatie, stimuleren van amateurkunst, talentontwikkeling, verdelen over de stadsdelen, behoud landschapskunst en kunst in de openbare ruimte; er worden nog een paar vage intenties genoemd zoals ruimte bieden in subsidiecriteria voor nieuwe vormen en disciplines, en onderzoek naar een nieuw museum. Niet een concrete visie, en zeker geen plan voor vernieuwende en nieuwe cultuur; als nieuwe stad met nieuwe architectuur mag je best wat meer ambitie hebben om ook nieuwe vormen van cultuur te stimuleren, zoals de digitale, zeker als je ook de economie van de stad wil versterken. Als je ook jongeren wil aanspreken moet je aandacht schenken aan de digitale cultuur. Met omgevingskunst en architectuur worden toch ook inhoudelijke keuzes gemaakt?
  4. Ik lees dat Cultuurfonds Almere veel nieuwe initiatieven heeft aangejaagd waarvan een aantal een structurele versterking is van de culturele infrastructuur. Verder sluiten we aan bij de behoefte van de bewoners. Ca. 40 % van het cultuurbudget gaat op aan bibliotheek en nog eens 40% aan podia, presentatie en expositieruimtes. Is die verhouding wel terecht? Waarom gaan we dan onderzoek doen naar een museum? Zouden we de bestaande expositieruimtes niet veel beter kunnen benutten? Is de culturele infrastructuur, zoals de schouwburg aan het water vergeven aan één organisatie die er gebruik van maakt?
  5. Ik zie dat er per jaar een miljoentje extra beschikbaar is  waarvan ca. 2/3 voor de groei van de cultuursector. Is dat voldoende om de 7e stad qua bevolking van de 47e plek qua cultuur af te komen? En waar staan we dan over 5 jaar? Wordt voor de groei alleen geput uit andere bronnen dan de reguliere cultuurbegroting en zit daar geen ruimte in voor groei? Groeit die reguliere begroting niet ook met de bevolkingsgroei en zou die niet ook over vijf jaar groter moeten zijn dan bijv. Eindhoven willen we oprukken naar de top 10?

…Ik ben wel een beetje verbaasd over deze actie (Red.: betreft het organiseren van Flitsdebat) Volgens mij heeft iedereen de kans gekregen zijn input te leveren, tijdens stadsgesprekken, cultuurtafels en het cultuurdebat. Die input heeft geleid tot het Cultuurplan dat volgende week geagendeerd wordt om vastgesteld te worden in de raad.

Er ligt een visie. Een algemene richting in ambities en doelstellingen. Er staan algemene kaders waarbinnen we ook graag verder met partners in de stad aan de slag gaan.

…Er ligt helemaal geen vastgespijkerd uitvoeringsplan. Dus ik begrijp niet zo goed wat jouw inzet is. Is het om te komen tot goede ideeën voor uitvoering? Dan blijf ik heel graag  in gesprek . En volgens mij hoeft zo’n gesprek niet via de raad te lopen…


PlatformBK onderzoekt de rol van kunst in de samenleving en voert actie voor een beter kunstbeleid.

Wij werken aan een betere waardering van de beeldende kunst en een sterkere positie van iedereen die binnen de sector werkzaam is.

De werkbijeenkomsten van Geen Stad Zonder Kunst #2 vinden eind mei en begin juni plaats in Den Haag, Amsterdam, Arnhem, Tilburg, Utrecht en Maastricht.

In het advies van de Raad van Cultuur is een stelselwijziging:

O.a. Cultuur dichtbij en een regionaliseringsslag

Een aantal presentatie instellingen worden gerekend tot de Landelijke Basis Infrastructuur: West Den Haag, BAK, Utrecht, Marres, Maastricht, 12 instellingen (DIS) Gaat ten kosten van Mondriaanfonds. Willen meer inzetten op thematisering

De vraag is hoe de minister gaat reageren: meer instellingen, ten koste van wat?

Ik vind het vreemd, dat Almere geen kunstmuseum heeft: Gouda, Dordrecht allemaal wel.


Te laat voor de bijdrage aan de discussie, maar het Cultuurbeleid van Almere is inderdaad 3x niks.


Een flitsmeeting over het Cultuurplan Almere 2019 – 2024 brengt wat reuring. Het moet wel in combinatie gebeuren met een interview of artikel in Almere deze Week (Marcel Beijer of Robert Mienstra) om effect te hebben


  1. Beeldende kunsten in een iconisch gebouw zoals voorgesteld door ex-wethouder Tjeerd Herrema (interview NRC) en gedeputeerde Michiel Rijsberman (interview Omroep Flevoland.)

  2. Beeldende kunsten in iconisch gebouw zoals ‘de Paviljoens’ dit was, met een onderscheidend tentoonstellingsbeleid .
  3. Beeldende kunsten in iconisch gebouw en niet in een multifunctioneel gebouw gecombineerd met theater en studio’s.

  4. Beeldende kunsten in iconisch gebouw met een nadruk op digitale beeldende kunst.

  5. eldende kunsten in iconisch gebouw eventueel gecombineerd met collectie stadsarchief gemeente Almere, zoals dit nu in de plint van de Nieuwe Bibliotheek is ondergebracht.
  6. Beeldende kunsten in iconisch gebouw in het centrum van Almere.

  • Er zit geen begroting bij. Er worden geen financiële kaders aangegeven en geen specificatie. Alle gelden worden verwezen naar grote subsidie slurpers.
  • Vroeger waren er deskundige commissies met goede landelijke kunstenaars in de besturen. Dat gaf een goed evenwicht voor beoordelingen. Commissies waren benaderbaar, dichtbij. Aanvragen voor kunstsubsidies, hoe dat nu gaat is onduidelijk.
  • De Gemeente heeft nu cultuurgelden overgedragen aan het Cultuurfonds Almere, dat zich gedraagt als een bedrijf.
  • Vroeger zat er een expertise kunst en cultuur bij de Gemeente met o.a. Janica Kleiman. Zij kon zich jaren geleden al niet meer vinden in het kunstbeleid van de gemeente Almere.
  • Uitzoeken wie er in het bestuur van het Almere Cultuurfonds zitten.
  • Zijn broedplaatsen in Almere wel broedplaatsen? Die hebben vaak het kenmerk van: experiment, bieden faciliteit. Genoemd worden grafische ateliers, houtwerkplaats of smart atelier met ICT-ers, kunstenaars, ontwerpers enz. met contact met universitair onderzoek.
  • Kunst dichtbij. Is dat kunst in de wijken? Klinkt sympathiek, kost veel geld. Ze kunnen beter zorgen, dat supermarkets ook ruimte geven aan kleine neringdoenden. Buurthuiskunst? Vooral het centrum van Almere moet cultureel bruisen. Dan doet iedereen mee. Jonge kunstenaars de ruimte geven iets te maken.
  • Stad is nu teveel naar binnen gericht. Metamorfose is opening naar buiten.
  • Als je wilt, dat cultuurminnaars naar Almere komen, moet je zorgen dat hier interessante kunstvoorzieningen zijn.
  • De Paviljoens was een schoolvoorbeeld van hoe je in een culturele woestijn je weg kunt vinden: iedereen wist van de Paviljoens.

  • Er zijn op het eerste gezicht wel wat raakpunten in het plan:
    – Cultuureducatie voor ieder kind: Kinderen groeien digitaal op. Het lijkt mij, dat we wel een programma kunnen maken waarmee we naar de scholen gaan, c.q. de kinderen naar DDAMA laten komen. En we hebben natuurlijk al ervaring met schoolkinderen.
    – Cultuur in elk stadsdeel: We hebben steeds gezegd dat we verbinding willen met de broedplaatsen in de wijken. Wij kunnen dan voor een centrale expositieruimte zorgen en zo meer Almeerders en toeristen verbinden met cultuur. Dat kan prima met een digital art.
    – Cultuurfonds heeft als een van de opdrachten om ruimte te scheppen voor nieuwe kunstvormen en aandacht te geven voor een Museum 2.0. Sluit aardig bij DDAMA aan.

  • De Gemeente denkt vaak, dat het op een hoop gooien van culturele voorzieningen een goede zaak is, zoals Casla bij het KAF. Daarmee verloren we een goede kunsthistorica, Ans van Berkum, die super verbindend was in sferen van architectuur en kunst.
  • De welfare sfeer, die in mijn visie het Cultuurplan 2019 – 2024 uitstraalt, zou vooral met haar goed gerealiseerd heb kunnen worden: Zij had een plan voor een museum voor outsiderskunst, een kunstspecialisme, waarop zij zelfs promoveert. Dat idee is overgenomen door de Hermitage. Niet de minste club.
  • Een plan van DutchRE voor een museum van depot kunstcollecties, wat zou kunnen komen in het gebouw naast het WTC, waar nu een hotel en Loetje zit, wordt niet opgepikt. Nu wordt in Amersfoort, waar ook onze Paviljoens staan, een giga depot gebouwd.
  • Opdracht aan Gemeente: hand in eigen boezem steken en onderzoek doen naar oorzaak modderen met voornamelijk beeldende kunst
  • Architectuur, theater op redelijk niveau, voor zover te beoordelen. Maar Beeldend blijft achter.
  • Geen museum, behalve DDAMA, dat de Gemeente niet ziet zitten, geen galeries: waarom niet en hoe kunnen die er wel komen?
  • Voormalig BDG terrein had Almeerse Westergasfabriek kunnen worden.
  • Advies: bouwen aan een culturele infrastructuur in het centrum met voorlopig KAF met andere naam en DDAMA als onderdeel.
  • Onderzoek naar financiering kunsten naar aantal inwoners en dat daaraan besteden.
  • Hou op met popi jopi onzin als ‘verbinden’ en ‘kunst dichtbij’: wat, hoe verbinden. Kunst dicht bij.. in de wijken? Kostbare zaak.
  • Pak interessante kunst initiatieven van de burgers van Almere ten minste op.

Moeten we ons in subsidies Kunst- en cultuur politiek, beleidsstukken meer verdiepen, al die geldverslindende beleidstukken? Gemeenten moet ook agile leren werken. Gewoon doen, evenals DDAMA doet.


De jaarplannen voor kunst en cultuur overlappen elkaar niet.

Halbe Zijlstra is drama geweest voor appreciatie voor kunst en cultuur in dit land. Daarbij de term ‘linkse hobby’. Kunst is eerder een rechtse hobby. Toegang voor theater, concert, musea voor Halbe Zijlstra verbieden. Veel bedrijven verkopen hun kunstcollecties: KPN, Turmac, RABO enz.

Kunst moet weer ‘op de kaart gezet’ worden, nieuwe mecenassen moeten er komen, werven bij jonge ondernemers.

Almere moet werken aan een culturele infrastructuur, een sexy kunst uitgaansboulevard in het centrum, restaurantjes, kleine ambachtslui, galeries enz.

Een inhaalslag in Almere voor beeldende kunst.


  • Discussie kunst en cultuur in Almere levendig houden, niet plan klaar,
  • Aan dacht voor experiment:
  • Werken aan Culturele imago van Almere
  • Analyse culturele achterstand Almere: waarom kan niet in Almere, wat overal wel kan?
  • Hoe zijn subsidiestromen: Wat zijn de politieke partijen, die niet meewerken, mogelijk meer expertise?

Almere Deze Week, 22 mei 2019: Uit column de Hoekstra: Robert Mienstra:

‘Almere heeft niets met kunst en cultuur’ Wie bewijst het tegendeel? Samenvatting DDAMA, 21 mei 2019